Tarih

8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü Hikâyesi

Birleşmiş Milletler tarafından tanımlanmış uluslararası bir gün olan 8 Mart Dünya Kadınlar Günü ya da Dünya Emekçi Kadınlar Günü her yıl 8 Mart’ta kutlanır. 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nün kökeni ABD’nin New York kentinde bir dokuma fabrikasına dayanır. Clara Zetkin ve Rosa Luxemburg bu günün Dünya Kadınlar Günü olarak kutlanmasını öneren kişilerdir.

İşte 8 Mart’ın hikâyesi…

 

8 Mart 1857’de New York’ta Büyük Direniş

40 bine yakın işçi bir dokuma fabrikasında günde 16 saatlik iş gücüyle çalıştırılır ve bu sürenin 10 saate düşürülmesini talep ederler. Ayrıca ücretlerine de zam yapılmasını isterler. Bu talepler doğrultusunda 8 Mart 1857’de greve başlanır. Bu grevi kadın işçiler örgütler. Bu grev o güne kadar yapılmış en büyük kadın eylemlerinden biri olma özelliği taşır.

129 Kadın İşçi Yanarak Can Verir

Fabrika patronlarının desteğini alan polis, emekçi kadınların örgütlediği bu eylemi durdurmak amacıyla önce kadınlara saldırır sonrasında da binlerce kadını fabrikaya kilitler. Fabrikada yangın çıkmasıyla da içerde kilitli kalan kadınlardan 129’u yanarak can verir.

Lowell Fabrikasında yanan kızlar
Lowell Fabrikasında yanan kızlar

Ne hikmetse ABD basını bu olaya karşı üç maymunu oynar. Buna rağmen işçilerin cenazelerine 100 bini aşkın insan katılır.

Clara Zetkin’in Önemli Çağrısı

Kadın ve emek mücadelesinin masaya yatırıldığı, 1910 yılında Kopenhag’da Sosyalist Kadınlar Konferansı’nda Clara Zetkin konuşması sırasında kadınlar için bir mücadele günü belirlenmesinin gerekliliğini vurgular. Zetkin’in önerisi kabul edilir. Bu öneri doğrultusunda her ülkenin sosyalist kadınlarının her yılın aynı gününde kendi işçilerinin işçi sınıfı örgütleriyle bir kadınlar günü düzenlenmesine karar verilir. Bahsi geçen yıllarda neredeyse hiçbir ülkede kadınların seçme ve seçilme hakkı yoktur. Bu sebeple bu günün kadınlara seçme ve seçilme hakkı verilmesi için de mücadele günü olması da kararlaştırılır.

Clara Zetkin 8 Mart
Clara Zetkin

Bu amaç, kadınlara uygulanan baskı ve sömürüye karşı mücadeleyi dünya çapında arttırmaya yöneliktir. Bütün dünya kadınlarının ortak ilkelerinin başında, kadın erkek eşitliğinin sağlanması, kadına seçme ve seçilme hakkının verilmesi geliyordu.

Kadınlar Sokağa Çıkar

Takvimler 19 Mart 1911 yılını gösterdiğinde uluslararası anlamda ilk emekçi kadınlar günü düzenlenir. Bu önemli günde Avusturya, Danimarka, Almanya ve İsviçre’de gösterilere katılan on binlerce kadın seçme ve seçilme hakkının yanı sıra kadınlara iş ve mesleki eğitim verilmesi, çalışma alanlarında kadın-erkek eşitliği sağlanmasını talep eder.

Uluslararası Kadınlar Konferansı

Bir sonraki yıl (1912) birkaç ülke daha katılım sağlar: Fransa, Hollanda ve İsveç de kadınların mücadele gününü kutlamaya başlar. Her an başlaması muhtemel olan dünya savaşı yapılan gösterilerde kadınların gündemini oluşturur.

Rusya’da düzenlenen kadınlar günü kutlamasında tarih 8 Mart 1913’tür. Çarlık Rusyası dönemin Çarlık Rusya’sının şartları gereği açık havada böyle bir kutlama yapmanın imkânsız olmasına rağmen birkaç öncü kadınlar gününün gizli etkinliklerle kutlanmasını, iki yerel işçi gazetesinde günün anlam ve önemini anlatan yazılar yayınlanmasını sağlar. Clara Zetkin’in dayanışma duygularını ilettiği ifadelere bu yazılarda yer verilir.

İlk Kez 1911 Yılında Kutlanmaya Başlanır

19 Mart 1911 yılına gelindiğinde Almanya ve İsviçre’de 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü anılır. 1921’de Moskova’da düzenlenen 3. Uluslararası Kadınlar Konferansı’nda Anmaların 8 Mart olarak değiştirilmesine karar verilir. 1960’lı yıllara gelindiğinde ABD’de de anılmaya başlanır. 66 yıl sonra 8 Mart’ın ‘Dünya Kadınlar Günü’ olduğu Birleşmiş Milletler tarafından kabul edilir.

BM tam 66 yıl sonra 8 Mart'ı 'Dünya Kadınlar Günü' olarak kabul etti.

Dünya Kadınlar Günü’nün Ülkemizdeki Gelişimi

Ülkemizde ilk kez 1921 yılında “Emekçi Kadınlar Günü”  olarak kutlanmaya başlanır. 1975 yılından sonra daha yüksek katılımla ve kapalı mekânlardan sokağa taşarak kutlamalara devam edilir. 1975 yılında “Türkiye 1975 Kadın Yılı” kongresi yapılır. 12 Eylül Darbesi’nden sonra cunta yönetimi tarafından dört yıl süreyle herhangi bir kutlama yapılmasına izin verilmez. Çeşitli Kadın örgütleri tarafından, 1984’ten itibaren her yıl “Dünya Emekçi Kadınlar Günü” kutlanmaya devam edilmektedir.

Via
1
Kaynak
1
Etiketler
Devamını Göster

İlgili Yazılar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Close