Edebiyat

İhtirasları Susturulan Bir Benliğin İfadesi: Parnasizm

Realizm ve natüralizmin şiirdeki yansıması olan parnasizm akımı, şekil ve içerik olarak romantizme tepki olarak doğmuştur. 1866’da bir grup şair Parnasse Contemporain adlı dergi etrafında toplanır ve kendilerine ‘parnasyenler’ adını verirler. Bu şairler şairin kendi görüşlerini ve duygularını ifade etmesini istemezler. Her türlü sosyal ve ahlakî konuları reddederler.

Parnas şiir, kişisel duygu ve heyecanlara yer vermez.

“Saadeti mutlak sükûnda arayan, yaşamaktan, ümit etmekten, hissetmekten korkan hayat anlayışı”

parnasyenlerin şiir anlayışlarını belirler.. Leconte de Lisle’in “ihtirasları susturulan bir benliğin ifadesi” şeklindeki şiir tanımı, parnasların temel görüşlerini ifade eder ve katı bir dil disiplini ile parnasyenlere örnek olur.

Theodore de Banville, Fransız Şiirinin El Kitabı (1872) adlı eserinde kafiyenin esaslarını belirtir, şiiri ‘sadece ölçü ve kafiye’ olarak görür. Kafiye için “şairlerin hülyalarını tespit eden ve süsleyen altın çivi” benzetmesini yapar

Parnasizm Akımının Özellikleri

  • Parnas şiir, felsefî, düşünce, tarih, tabiat gibi konulara yönelir.
  • Şiir lirik değildir. Tasvirî bir özellik kazanır.
  • Dil ve şekle bağlılık esastır.
  • Eski Yunana özlem kendini gösterir. Barbar kavimlerin mitolojisi, Hint ve Uzakdoğu konuları şiire girer.
  • Tabiat ve eşya dikkatli bir gözlemle incelenir. Nesnelerin renk ve belirgin çizgilerle tespiti akımın en önemli özelliklerinden birisidir.
  • Biçim mükemmelliği, duyguya şekil verilmesi, parnasları plastik sanatlara ve resme yaklaştırır.
  • Parnasyen şairler işledikleri konuya karşı duyarsız, hissizdirler. Korkutucu ve dehşet verici sahneler dahi şairleri renk ve hacim bakımından ilgilendirir. Dehşet verici bir sahneyi parnasyenler tablo gibi gözlemler ve duyguları ön plana çıkarmadan aktarırlar.
  • Sanatı sanat için yaparlar. Sanatçının en büyük hassasiyeti şekil kusursuzluğudur.
  • Güzele içerik ile varılamayacağını düşünen şair şekil işçiliğine önem verir. Şair ,“Kolay sanatı öldürür” fikriyle hareket eder. En zor malzemeyi seçmeli ve bu güç malzeme üzerinde şekil işçiliği yapmalıdır. Şiir bir emek ürünüdür. Şairin malzemesi dildir ve şair dile hâkim olmalıdır.
  • Parnasların en sık kullandıkları nazım biçimi sonedir.

Parnasizm Akımının Önemli Temsilcileri

Parnasizm akımının başlıca temsilciler: Leconte de Lisle, Theophile Gautier, Sully Prudhomme, Theodore de Banville, CatuUe Mendes, FrançoisCoppee, Jose Maria de Heredia (Kübalı şair) ve önceleri parnaslarla birlikte Parnasse Contemporain adlı dergide yazan Verlaine ve Mallarmee’dir.

Türk edebiyatında ise bu akımın en belirgin temsilcisi Tevfik Fikret’tir. Yahya Kemal Beyatlı da eserlerinde bu akımdan izler taşır.

Kaynak
Etiketler
Devamını Göster

İlgili Yazılar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Close