Edebiyat

Tanzimat Dönemi Türk Edebiyatının Şiir Özellikleri

Tanzimat Döneminin Şiir Özellikleri

Tanzimat döneminin şiir özelliklerine bakıldığında bu alanında birçok yenilik yapıldığı göze çarpar. Genel anlamda Tanzimat dönemi şiiri iki bölümde incelenir.

1.Dönem Şiiri

*Şiirde biçim açısından divan şiiri geleneği devam ettirilmiş, içerik bakımından ise yenilikler getirilmiştir.

*Şiirin konusu genişletilmiştir.

*Şiirde hak, adalet, vatan, medeniyet ve hürriyet gibi konular işlenmiştir.

*Divan şiirindeki parça güzelliği yerine konu bütünlüğü getirilmiştir.

*Divan edebiyatı nazım biçimleri kullanılmaya devam edilmiştir.

*Hece ölçüsüyle birkaç deneme dışında aruz ölçüsü kullanılmıştır.

*Şiirlere konuyla ilgili başlık adları verilmiştir.

*Daha çok toplumsal konular işlenmiştir.

*Biçimdeki tek yenilik kasidenin bölümlerinin kaldırılıp doğrudan konuya geçilmesi olmuştur.

* “Sanat toplum içindir.” anlayışı benimsenmiştir.

*Kulak için uyak anlayışı benimsenmiştir.

*Fransız edebiyatından etkilenilmiştir.

*Bu dönem divan şiirindeki soyut anlayış yerine somut bir anlayış geliştirilmiştir.

2.Dönem Şiiri

*Bu dönem diğer türlerde olduğu gibi “Sanat sanat içindir.” anlayışı benimsenmiştir.

*Bu dönemde toplumsal konular yerine bireysel konular işlenmiştir.

* “Zerreden küreye her şeyin şiir olması” düşüncesini ortaya atan Recaizade Mahmut Ekrem’in öncülüğünde şiirin konusu genişletilmiştir.

*Şiirde aruz ölçüsü kullanılmıştır.

*Nazım birimi ilk dönemde de olduğu gibi beyittir.

*Dil anlayışı ilk döneme göre oldukça ağırdır. Dilde sadeleşme anlayışı terk edilmiştir.

*Bu dönemde edebiyatımızın ilk metafizik şiiri olan “Makber” ve ilk pastoral şiir olan “Sahra” Abdülhak Hamit Tarhan tarafından yazılmıştır.

*Bu dönemde de şiirde romantizm akımı etkili olmuştur.

*Ölüm, sevinç, hiçlik, yokluk, aşk ve doğa gibi bireysel ve soyut konular işlenmiştir.

*Divan şiiri nazım biçimlerinin yanında yeni biçimler de kullanılmaya başlanmıştır.

Tanzimat Döneminin Şiir Özellikleri

Tanzimat ve Divan Şiirinin Benzerlikleri ve Farklılıkları

Benzerlikleri:

Kaside, gazel, terkib-i bent, murabba, terci-i bent müseddes vb. nazım şekilleri kullanılmıştır.

Birkaç hece denemesi dışında şiirler aruz ölçüsüyle yazılmıştır.

Birinci dönem sadeleşme çabasına rağmen her iki dönemde de dil Arapça ve Farsça tamlamalarla doludur.

Farklılıkları: Tema – Konu

Divan Şiirinde Tema: Aşk, tabiat, tasavvuf, ahlak, övgü (devlet ve din büyüklerine) vb. konular işlenmiştir.

Tanzimat Şiirinde Tema: Halkı aydınlatmaya yönelik yeni tema ve konular işlenmiştir. Hürriyet, eşitlik, adalet, kanun, yönetimden ve dönemden şikâyet vb.

 

Etiketler
Devamını Göster

İlgili Yazılar

1 thought on “Tanzimat Dönemi Türk Edebiyatının Şiir Özellikleri”

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Close